مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى

مقدمه و فهرست 70

طب اكبرى ( فارسى )

[ 1222 ] تشريح بيضه‌ها در مردان و تخمدان در زنان . [ 1223 ] انتباه : عوارض سوء ورم گرم بيضه‌ها . [ 1224 ] فصل دوازدهم : در بزرگ شدن بيضه‌ها ؛ يعنى چاق شدن آنها بدون ورم . [ 1225 ] نكته : ادويهء مخدّره‌يى وجود دارد كه اگر بر پستان دوشيزهء تازه بالغ ضماء كنند منع بزرگ شدن آن مىكند . [ 1226 ] فصل سيزدهم : در عاقونا ؛ يعنى لرزش دهانهء رحم يا ذكر . [ 1227 ] فصل چهاردهم : در درد بيضه‌ها و ذكر ؛ كه از سوء مزاج گرم يا سرد يا باد يا ضربه و صدمه يا ورم بوجود مىآيد . [ 1228 ] فصل پانزدهم : در ارتفاع بيضه‌ها و كوچكى آنها . [ 1229 ] فايده : ارتفاع قضيب . [ 1230 ] فصل شانزدهم : در دوالى صفن و صلابت او ؛ كه همان واريس بيضه‌ها است . [ 1231 ] فايده : اين بيمارى ، معمولا به بيضهء چپ مىافتد بخاطر ضعف جانب چپ بدن و دورى آن از كبد . [ 1232 ] فصل هفدهم : در استرخاى صفن ؛ يعنى آويختگى پوست بيضه به تنهايى . [ 1233 ] فصل هجدهم : در زخم‌هاى ذكر و بيضه و حوالى آن . [ 1234 ] تشريح قضيب . [ 1235 ] فصل نوزدهم : در خارش ذكر و بيضه‌ها . [ 1236 ] فصل بيستم : در اورام ذكر . [ 1237 ] فصل بيست و يكم : در شقاق ذكر ؛ كه تركيدگى آن است و از خشكى مىافتد . [ 1238 ] فصل بيست و دوم : در ثآليل ذكر و بثور سفت در اطراف آن . [ 1239 ] فصل بيست و سوم : در سدّه كه در مجراى ذكر مىافتد ؛ كه از بثور يا خلط غليظ لزج يا ثؤلول در مجرا مىافتد . [ 1240 ] فصل بيست و چهارم : در كج شدن ذكر . [ 1241 ] باب بيستم : در امراض صفاق و مراق و ثرب . [ 1242 ] فصل اول : در قيله ( ادره - قرو ) و فتق ؛ كه دو نوع آسيب به پردهء صفاق ( باريطارون ) است . [ 1243 ] تشريح پوشش شكم و تعريف لايه‌هاى سه‌گانهء صفاق ، مراق و ثرب . [ 1244 ] ماهيت قيله و فتق و انقسام قيله به « قيلهء الثربى » ، « قيلة المعاء » ، « قيلة الريح » و « قرو اللحمى » و انقسام فتق به « فتق مراق البطن » و « فتق الاربيه » و علائم و درمان هريك . [ 1245 ] طريق « بزل » كردن و استخراج آب در قيلة الماء .